heim

Námsmarkmið í heimspeki á vorönn 2003

1.      Hvað er heimspeki. Reyndu að skrifa þína eigin skilgreiningu

2.      Hverjar eru helstu greinar heimspekinnar og hvaða spurningar hennar heilla þig helst?

  1. Reyndu að skilgreina almennt hugtak t.d. gáfur, vináttu, fordóma og velta fyrir þér gildi skilgreininga
  2. Hvert er markmið samræðna? Hvernig birtast virðing og óheiðarleiki í samræðum? Nefndu þrjú dæmi um rökbrot/rökbrellu.
  3. Hvað eru staðreyndadómar og gildisdómar og í hverju felst munurinn? Eru allir staðreyndadómar sannanlegir? Eru til gildisdómar sem eru almennari en aðrir?
  4. Hvað er hughyggja? Hvernig birtist hún hjá Platoni og Berkeley?
  5. Hvað er átt við með tvíhyggju Descartes?
  6. Hvað er efnishyggja? Hvernig birtist hún hjá frumherjunum? Hver er kenningin um tvöfalda sjónarhornið og hvaða vanda leysir hún?
  7. Hver var fyrsti vestræni heimspekingurinn og hver er grundvallarsetning hans?
  8. Parmenídes og Herakleitos höfðu gjörólíkar hugmyndir um heiminn. Hvernig útskýrðu þeir hvor fyrir sig hreyfingu og breytingu?
  9. Hvernig sameinaði Platon ólíka heimsmynd Parmenídesar og Herakleitosar?
  10. Hvernig lýsti Empedókles heiminum?
  11. Hvernig lýsti Demókrítos heiminum?
  12. Lýstu fyrirmyndarríki Platons?
  13. Hvaða lýsing er gefin á ástinni í  Samdrykkjunni eftir Platon? Tengdu umræðuna við frummyndakenninguna og rökhyggju.
  14. Hvað fólst í þeirri fregn véfréttarinnar að Sókrartes væri vitrastur manna?
  15. Hverjir voru sófistar og hvernig var Sókrates ólíkur þeim?
  16. Hverngi bakaði Sókrates sér óvinsældir?
  17. Dragðu upp mynd af Sókratesi með því helsta sem þú veist um hann.
  18. Hvað er átt við þegar talað er um aðferð Sókratesar?
  19. Hvaða kennisetningar Sókratesar þekkið þið?
  20. Hvað er átt við með einhyggju og fjölhyggju þegar talað er um frumherjana? Nefndu dæmi um hvorutveggja.
  21. Lýstu Hellislíkingu Platons og túlkaðu út frá frummyndakenningunni.
  22. Gerðu grein fyrir fummyndakenningu Platons.
  23. Hvaða hlutverki þjóna sannleikurinn, sársaukinn, skuggarnir og sólin í Hellislíkingu Platons?
  24. Hvers vegna ákvað Sókrates að flýja ekki úr fangelsinu?
  25. Skrifaðu útdrátt úr fyrstu hugleiðingu Descartes um frumspeki
  26. Hvað eru raunhyggja og rökhyggja. Hvort eru eftirtaldir heimspekingar rökhyggjumenn eða raunhyggjumenn. Rökstyddu. Platon, Aristóteles, Descartes, Berkeley, Hume, Locke, Kant.
  27. Lýsið efahyggju Descartes? Hvað felst í setningunni Cogito ergo sum?
  28. Gerðu grein fyrir orsakagreiningu David Hume. Hver var tilgangur hans?

31.    Hvernig lýsti Berkeley veruleikanum og hvað felst í þessum orðum hans: Esse est percipi?

32.    Hvað telur Locke mæla gegn því að til séu meðfæddar hugmyndir og hvernig hefur þeim röksemdum verið svarað? Hvað á Locke við með tabula rasa?

33.    Hvaða vandamál sem Hume sýndi fram á ýtti við Kant? Hver var launs Kants og hvernig flokkaði hann setninguna Allt á sér orsök?

34.    Gerðu grein fyrir hugmynd Aristótelesar um fjórar ástæður hlutanna og beittu þeim á marmarastyttu.

35.    Gerðu grein fyrir hugmyndum Þrasýmakkosar um réttlæti og hvernig Platon svarar þeim

36.    Þekkja fjórar leiðir til skoðunarmyndunar skv. Charles Sanders Peirce

37.    Geta skýrt hvað afleiðsla er, þekkja kosti og galla

38.    Geta skýrt hvað aðleiðsla er, þekkja kosti og galla

39.    Þekkja sálarkenningu Platons og hvernig hún tengist stéttum í fyrirmyndarríkinu og kenningunni um höfuðdygðirnar fjórar (glósur)

40.    Umsagnir Aristótelesar

41.    Kenning Aristótelsar um meðallag tveggja öfga

42.    Munur á skyldusiðfræði og afleiðingasiðfræði

43.    Nytjastefna John Stuart Mill og gagnrýni á hana

44.    Siðfræði Immanúel Kant og gagnrýni á hana. Skilyrðislausa skylduboðið. Hvað felst í þeirri hugsun Kant að maðurinn sé markmið – ekki tæki?

  1. Berið saman hvað þeir Kierkegaard, Nietzsche og Sartre segja um guð og siðferði
  2. Berið saman hvað þeir Kierkegaard, Nietzsche og Sartre segja um valfrelsi og tilgang lífsins

47.    Hver er hinn tilvistarlegi kvíði og hvernig birtist hann? Hvaða heimspekingar fjölluðu um hann? Getið þið nefnt dæmi úr eigin lífi?

48.    Hvernig tengjast hugmyndir Nietzsche um ofurmennið gagnrýni hans á trúarbrögð og siðferði?

49.    Gerið grein fyrir lífsviðhorfum Sören Kierkegaard

50.    Hugmyndir Sartre um frelsi, ábyrgð og óheilindi, kvíða og sjálfsblekkingu

51.    Gerðu grein fyrir rökfræðilegri raunhyggju. Hvað er átt við með staðfestingarkröfunni? Hvaða kröfur þarf góð vísindaleg tilgáta að uppfylla samkvæmt rökfræðilegri raunhyggju?

52.    Fjallið um hvað Karl Popper taldi góðan mælikvarða á vísindakenningar

53.    Hvað á Thomas Kuhn við með hugtökunum viðtak og vísindabylting?

54.    Hvað átti John Rawls við með ímynduðum sáttmála?

  1. Lýsið lágríki Robert Nozick


 

 

 

efst á síðu